I. POLITYKA HISTORYCZNA W EUROPIE ŚRODKOWEJ

HISTORICKÁ POLITIKA V ČESKOSLOVENSKU A ČESKÉ REPUBLICE

dr Lukáš Vomlela

Celem artykułu jest przedstawienie przemian polityki historycznej w Republice Czeskiej, względnie w Czechosłowacji po roku 1989, w okresie po rozpoczęciu przemian politycznych, ustrojowych, ekonomicznych i socjalnych w krajach Europy Środkowej i Wschodniej. Artykuł koncentruje się na przedstawieniu najważniejszych aktorów formujących sposoby postrzegania i interpretacji najważniejszych wydarzeń politycznych, mających wpływ na pamięć zbiorową społeczeństwa czeskiego. Wśród najważniejszych aktorów obok elit politycznych znajdują się zarówno dziennikarze, intelektualiści oraz naukowcy, którzy współtworzą kulturę historyczną. Najzasadniejszą rolę jednak odgrywają elity polityczne, które wywodzą się z relewantnych partii politycznych, z tego powodu artykuł koncentruje się na główne na nurtach politycznych w polityce czeskiej i na ich percepcji wydarzeń historycznych w Czechosłowacji, jakimi są powstanie i egzystencja pierwszej Republiki Czechosłowackiej, Układ w Monachium, kwestia Niemców sudeckich w okresie międzywojennym, okres II wojny światowej, wydarzenia w lutym 1948 r, Praska Wiosna (1968) itd. Częścią zmian politycznych po roku 1989 była zarówno przemiana geopolityczne w Europie i w świecie. Republika Czeska, podobnie jak inne kraje Europy Środkowej ubiegała się o członkostwo w Unii Europejskiej i NATO. Artykuł koncentruje się nie tylko na czeskich, ale także na międzynarodowych adresatach polityki historycznej.

THE POLITICS OF HISTORY IN CZECHOSLOVAKIA AND IN THE CZECH REPUBLIC

Dr Lukáš Vomlela

The aim of the presented text is to approach the changes of the politics of history and to present the main topics associated with the process of decommunization, which fundamentally influenced the formation of the politics of history in the Czech Republic, respectively in Czechoslovakia after 1989, when the processes of extensive political, economic and social changes that occurred in the countries of Central and Eastern Europe as a result of the fall of communist regimes began. A part of these processes was also the redefinition of the view of history, which from the second half of the 1940s to 1989 was dominantly interpreted in accordance with the ideology of Marxism-Leninism. In the first part, the presented text focuses on the analysis, which includes the main levels of the multi-layered process of decommunization, while the main attention is paid to the presentation of fundamental changes in the politics of history and the depiction of attitudes and requirements to the politics of history by major actors in the Czech Republic, respectively in Czechoslovakia until 1993. In the process of decommunization, a number of laws were passed enabling the legitimization of political changes, the most important of which were the Act on the Rehabilitation of Political Prisoners of 1990, the Lustration Act and especially No. 198/1993 Coll., Act on the Illegality of the Communist Regime. All these steps were accompanied by numerous discussions and disagreements between the main actors in the politics of history, including political parties. In the initial period between 1989 and 1991, these were mainly disputes between the Communist Party of Czechoslovakia, later the Communist Party of Bohemia and Moravia, with the earlier opposition, which was represented between 1989 and 1991 mainly by the Civic Forum. Significant anti-communism is still evident especially in the Civic Democratic Party (in Czech abbreviated as ODS) and Christian and Democratic Union – Czechoslovak People’s Party (in Czech abbreviated as KDU-ČSL). In addition to political elites, key actors include journalists, intellectuals and scientists who co-create historical culture. The most fundamental role is played by political elites, which are established in relevant political parties, so the paper focuses on the main political currents and relevant political parties operating in Czech politics after 1989 and their perception of historical events in Czechoslovakia, relations with Sudeten Germans in the interwar period, expulsion of Germans, the transformation of relations with Poland, which is discussed in the second part of the paper. The change in the overall geopolitical constellation in Europe and in the world also contributed to fundamental changes in the politics of history and memory during the period of transformation. The Czech Republic sought membership in NATO and the European Union. In particular, the processes of European integration have influenced a number of actors in the politics of history and memory.

Masz pytania?
Zapraszamy do kontaktu

Instytut Nauk o Polityce i Administracji UKSW
Bud. 23, pok. 226
ul. Woycickiego 1/3
01-938 Warszawa